Leren van Multimedia – hoe leren we?

Leren van multimedia: Hoe leren we?

Hoe leren we het beste van multimediaal studiemateriaal? Dat is de centrale vraag die in deze blogserie onder de loep wordt genomen. Uitgangspunt is de cognitieve multimediatheorie  van Richard Mayer. In dit blog start ik met de basis waarop deze theorie is gebaseerd: de werking van het geheugen. Dit geheugen, en dan met name het werkgeheugen, biedt een aantal fascinerende mogelijkheden, maar ook beperkingen waarmee rekening gehouden dient te worden.

Boven ziet u een schematische weergave van het geheugen. Informatie (input) komt via het sensorische geheugen binnen. Door hier aandacht aan te besteden komt de informatie terecht in het werkgeheugen, het central executive zoals het in deze afbeelding wordt genoemd. Hier wordt actief betekenis gegeven aan de informatie en worden onderlinge verbanden gelegd waardoor informatie gekoppeld kan worden aan voorkennis uit het langetermijn geheugen. Daar wordt de informatie voor langere tijd opgeslagen.

De capaciteit van het werkgeheugen is beperkt: er kunnen gemiddeld maar 5-7 stukjes informatie verwerkt worden. Daarom is het belangrijk de informatie zo aan te bieden dat de verwerking binnen deze beperkte capaciteit optimaal is. Zoals de afbeelding laat zien zijn er twee kanalen in het werkgeheugen: het visueelruimtelijke kanaal en het fonologische kanaal of kortweg verbale kanaal. Door beide kanalen tegelijkertijd te benutten wordt deze beperkte capaciteit vergroot: er ontstaat meer ruimte. Dit wordt dual coding genoemd: het aanbieden van stof door beide kanalen tegelijkertijd.

Daarbij kan door betekenisvolle afbeeldingen te combineren met woorden een goede connectie tussen beiden worden gelegd. Wanneer dit plaatje overeenkomt met de tekst kunnen we actief leren en de stof verwerken Dit is het principe van multimedia leren: mensen leren dieper van woorden en afbeeldingen dan van woorden alleen. Multimedia leren wordt nu gezien als een van de krachtigste leermethoden, mede door dit dual coding.

Wanneer de informatie in het werkgeheugen voldoende wordt herhaald en gekoppeld wordt aan al bekende begrippen en eigen ervaringen, wordt de nieuwe kennis geïntegreerd in het langetermijngeheugen. Mede daarom is het van belang de leerstof herkenbare situaties aan te bieden: we kunnen vooraf bepalen wat we al weten over een onderwerp en de hiaten opvullen met de nieuwe kennis.

In onderstaande figuur wordt dit nogmaals visueel weergegeven:

Zoals gezegd heeft het werkgeheugen maar een beperkte capaciteit. Binnen deze beperkingen zal het verwerken van informatie plaatsvinden. Hiertoe zijn drie typen van belasting te onderscheiden, zoals weergegeven in onderstaande tabel:

Intrinsieke belasting Negatieve belasting Gunstige belasting
Mentaal verwerken van de leerstof, vooral selecteren

Dus de leerstof zelf

Ondersteunt het leerdoel niet.

Is het gevolg van o.a. verkeerde lay-out in instructie

Dieper begrip van de leerstof

Door motivatie om beter te begrijpen

Samenvattend:

  1. In het werkgeheugen zijn twee verschillende kanalen actief voor het verwerken van visueelruimtelijke informatie en voor fonologische of audio-informatie
  2. Het werkgeheugen heeft maar een beperkte capaciteit, waardoor aanbieden over twee kanalen meer verwerkingsruimte geeft dan alle informatie via één kanaal
  3. Er wordt gestreefd naar een gunstige belasting van het werkgeheugen, waarbij aspecten die zorgen voor een negatieve belasting worden vermeden. In de komende perioden worden voorbeelden van deze vormen van belasting toegelicht en uitgewerkt.
  4. Actieve verwerking door de lerende, deze moet informatie bewust willen verwerken en koppelen aan bestaande kennis. Hiertoe wordt de informatie herkenbaar en betekenisvol aangeboden.

 

Bronnen:

Afbeelding geheugen: Mayer, 2007

Clark, R., & Mayer, R. (2008). E-learning and the science of instruction: proven guidelines for consumers and designers of multimedia learning. San Francisco: Pfeiffer.

Mayer, R.E. (2007). Learning and instruction. Upper Saddle River, NJ: Pearson Merrill Prentice Hall.

Mayer, R.E. (2009). Multimedia learning. Cambridge University Press: Cambridge.

Wat zoekt u? Druk op Enter om te zoeken

Afbeelding diversiteit bij UDL